ภาพรวมการจัดสรรงบประมาณ

กองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษามีบทบาทสำคัญในฐานะกลไกสนับสนุนทางการเงินหลักของระบบอุดมศึกษาไทย ทำหน้าที่เป็น "สะพานเชื่อม" ระหว่างนโยบายของรัฐกับการปฏิบัติของสถาบันอุดมศึกษา โดยใช้งบประมาณแผ่นดินอย่างมีกลยุทธ์และมุ่งผลลัพธ์ที่จับต้องได้

กองทุนได้จัดทำกรอบงบประมาณรายจ่ายประจำปีภายใต้กระบวนการงบประมาณของประเทศ โดยยึดมั่นในหลักความโปร่งใส สามารถตรวจสอบได้ และมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ (Results and Evidence-based) โดยโครงสร้างกรอบงบประมาณของกองทุนออกแบบให้สอดคล้องกับกลไกการจัดสรร 2 กลุ่มหลัก ประกอบด้วย

(1) งบประมาณเพื่อพัฒนาความเป็นเลิศของสถาบันอุดมศึกษา (Basic Grant for Academic Excellence: BX)

(2) งบประมาณเพื่อขับเคลื่อนประเด็นยุทธศาสตร์เร่งด่วนของประเทศ (Strategic Priority Grant: SP)

การจัดสรรงบประมาณเป็น 2 กลุ่มหลัก เพื่อสร้างสมดุลระหว่าง "การปฏิรูปเชิงระบบของสถาบันอุดมศึกษา" และ "การเร่งผลลัพธ์เชิงยุทธศาสตร์ของประเทศ" โดยมีรูปแบบการจัดสรรงบประมาณที่ต่างกันดังนี้

รูปแบบการจัดสรรงบประมาณของกองทุนอุดมศึกษาเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา

ตัวชี้วัด

ตัวชี้วัดกองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา ระยะ 3 ปี พ.ศ. 2569–2571

กองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษาได้จัดทำกรอบตัวชี้วัดที่เชื่อมโยง Super KPI ทั้ง 3 ประการ ได้แก่

(1) การยกระดับมาตรฐานการศึกษาสู่ระดับโลก (Global Standards Recognition) วัดขีดความสามารถของสถาบันอุดมศึกษาไทยที่ได้รับการตรวจประเมินเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การรับรองมาตรฐานระดับสากล ทั้งระดับสถาบัน (Institutional Accreditation) และระดับหลักสูตร (Programmatic Accreditation)

(2) การพัฒนากำลังคนสู่เศรษฐกิจยุคใหม่ (New Economy Workforce Landscapes) การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่มีสมรรถนะสูง สอดคล้องกับอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศและอุตสาหกรรมแห่งอนาคต โดยเน้นทั้งปริมาณ (จำนวนกำลังคน) และคุณภาพ (อัตราจ้างงานในอุตสาหกรรมมูลค่าสูง บริษัทข้ามชาติ หรือนายจ้างระดับโลก) เพื่อหนุนการดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติ

(3) การสร้างผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่ (Area-based Change Leaders) การสร้างผู้นำเชิงพื้นที่และกลไกชุมชนที่ใช้ความรู้จากมหาวิทยาลัยเป็นฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก ที่ผ่านการพัฒนาโดยมหาวิทยาลัยพันธมิตรกองทุน

ทั้งนี้ กองทุนมีการกำหนดตัวชี้วัดระดับกองทุน (Fund-level KPIs) จำนวน 6 ตัวชี้วัดหลัก ซึ่งเป็นสิ่งที่กองทุนสามารถควบคุมและรับผิดชอบได้โดยตรง โดยตัวชี้วัดเหล่านี้จะช่วยขับเคลื่อนเป้าหมาย Super KPI ของประเทศอย่างเป็นระบบ

เป้าหมายและตัวชี้วัดของกองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา พ.ศ. 2569-2571

Fund-level KPIs 6 ตัว (เป้าหมายภายในปี พ.ศ. 2571)

KPI–F1

จำนวนสถาบันอุดมศึกษาที่ได้รับการตรวจประเมินเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การรับรองมาตรฐานระดับสากล (Institutional Accreditation Pipeline)

กองทุนมุ่งสนับสนุนสถาบันอุดมศึกษาไทยในการเตรียมความพร้อมเพื่อผ่านการตรวจประเมินและรับรองมาตรฐานจากองค์กรสากลระดับสถาบัน โดยเน้นผลลัพธ์ที่วัดได้จากจำนวนสถาบันที่เข้าสู่กระบวนการรับรอง (Pipeline) จากองค์กรมาตรฐานสากลที่เป็นที่ยอมรับ เช่น NECHE (USA), ASIIN (Germany), QAA (UK) เพื่อยกระดับคุณภาพและสร้างความน่าเชื่อถือของอุดมศึกษาไทยในเวทีโลก

ไม่น้อยกว่า 12 สถาบัน
KPI–F2

จำนวนหลักสูตรที่ได้รับการรับรองและอยู่ในกระบวนการขอรับรองมาตรฐานระดับสากล (Programmatic Accreditation Pipeline)

กองทุนมุ่งสนับสนุนหลักสูตรของสถาบันอุดมศึกษาไทยในการเตรียมความพร้อมเพื่อผ่านการตรวจประเมินและรับรองมาตรฐานจากองค์กรสากลระดับหลักสูตร โดยเน้นผลลัพธ์ที่วัดได้จากจำนวนหลักสูตรที่ได้รับการรับรองและอยู่ใน Pipeline จากองค์กรมาตรฐานสากล เช่น ABET, AACSB, AUN-QA, ACPE เพื่อยกระดับคุณภาพหลักสูตรและสร้างบัณฑิตที่มีคุณสมบัติเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ

ไม่น้อยกว่า 60 หลักสูตร
KPI–F3

จำนวนกำลังคนสมรรถนะสูงสู่เศรษฐกิจยุคใหม่ (New Economy Workforce Landscape)

กองทุนมุ่งพัฒนากำลังคนให้มีสมรรถนะสูงที่สอดคล้องกับความต้องการของเศรษฐกิจยุคใหม่ โดยเน้นผลลัพธ์ที่วัดได้จากจำนวนบัณฑิตและแรงงานที่ผ่านการพัฒนาทักษะและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงในอุตสาหกรรมและบริการเป้าหมายของประเทศ ทั้งในรูปแบบการจ้างงาน การประกอบอาชีพทักษะสูง และการมีส่วนร่วมในกิจกรรมวิจัย-นวัตกรรม โดยยืนยันจากระบบ Fund tracer system และหลักฐานจากนายจ้าง

ไม่น้อยกว่า 25,000 คน
KPI–F4

อัตราการจ้างงานในอุตสาหกรรมเป้าหมายเศรษฐกิจยุคใหม่ (New Economy Target Industry Employment Rate)

กองทุนติดตามและวัดอัตราการจ้างงานของกำลังคนที่กองทุนพัฒนาในอุตสาหกรรมเป้าหมายเศรษฐกิจยุคใหม่ เช่น EV, Semiconductor, AI, BioTech, Digital โดยเน้นผลลัพธ์ที่สะท้อนความสำเร็จในการเชื่อมโยงกำลังคนกับตลาดแรงงานเป้าหมาย ผ่านระบบ Tracer system และการจัดประเภทอุตสาหกรรม เพื่อสะท้อนความคุ้มค่าของการลงทุนพัฒนากำลังคนของกองทุน

ไม่น้อยกว่าร้อยละ 75
KPI–F5

จำนวนผู้นำเชิงพื้นที่ที่ได้รับการพัฒนาศักยภาพ (Community-based Leaders)

กองทุนมุ่งพัฒนาศักยภาพผู้นำในชุมชนและพื้นที่ โดยสนับสนุนให้สถาบันอุดมศึกษาถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมสู่ผู้นำในพื้นที่ ทั้งผู้นำท้องถิ่น ผู้ประกอบการ และผู้บริหารองค์กรชุมชน เพื่อสร้างขีดความสามารถในการพัฒนาพื้นที่อย่างยั่งยืน โดยนับจากทะเบียนผู้นำ การยืนยันบทบาท และหลักฐานการดำเนินงานจริงจากข้อมูลงบ Reinventing กลุ่ม 3

ไม่น้อยกว่า 10,000 คน
KPI–F6

จำนวนพื้นที่ที่เกิดระบบนิเวศเศรษฐกิจชุมชน (Community Economic Ecosystem Areas)

กองทุนมุ่งสนับสนุนให้สถาบันอุดมศึกษานำองค์ความรู้ นวัตกรรม เครือข่าย และกลไกความร่วมมือสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่ โดยเน้นผลลัพธ์ที่เกิดจากการทำงานร่วมกับผู้ใช้จริงในพื้นที่ ครอบคลุม community innovation, social/community enterprise และ area-based outcomes ที่ระบุพื้นที่ได้ชัดเจน โดยนับจากระบบ verified outcomes registry/geo registry และหลักฐานจากชุมชน/หน่วยงานท้องถิ่น

ไม่น้อยกว่า 150 พื้นที่

นอกจากนี้ กองทุนได้ถ่ายทอดกรอบตัวชี้วัดดังกล่าวไปสู่ตัวชี้วัดระดับแผน (Plan-level KPIs) ภายใต้โครงสร้าง 5P เพื่อให้แต่ละแผนงานสามารถกำหนดผลลัพธ์ที่ชัดเจน สอดคล้องกับ Fund-level KPIs และร่วมกันขับเคลื่อนการบรรลุเป้าหมาย Super KPI ของประเทศอย่างเป็นเอกภาพและตรวจสอบได้

กรอบการดำเนินงานตามแผน

โครงสร้างแผนงานของกองทุนออกแบบในลักษณะ "Portfolio" เพื่อบริหารการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ของรัฐในระบบอุดมศึกษาได้อย่างเป็นเอกภาพ ไม่ซ้ำซ้อน และเชื่อมโยงผลลัพธ์ตั้งแต่ระดับโครงการไปจนถึงเป้าหมายระดับชาติ โดยกำหนดกรอบแผนงานหลัก 5 แผนงาน (P1–P5)

แผนงาน P1
แผนงาน P2
แผนงาน P3
แผนงาน P4
แผนงาน P5

หลักเกณฑ์การจัดสรรงบประมาณ

(อยู่ระหว่างดำเนินการ)
  • หลักเกณฑ์การจัดทำคำขอและการจัดสรรงบประมาณกองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา พ.ศ. 2569
  • คู่มือการจัดทำคำของบประมาณและหลักเกณฑ์การจัดสรรงบประมาณ สำหรับ BX (Basic Grant for Academic Excellence)
  • แบบฟอร์ม
    • แผนงานย่อยรายประเด็น
    • โครงการ

การยื่นข้อเสนอโครงการ

กองทุนกำหนดกระบวนการยื่นข้อเสนอโครงการให้เป็นมาตรฐานเดียวกันสำหรับทุกแผนงาน เพื่อความเป็นธรรม สามารถเปรียบเทียบได้ และเชื่อมโยงกับระบบการติดตามและประเมินผล

  • ประกาศเปิดรับข้อเสนอ (แยกตามประเภท BX และ SP)
  • ยื่นข้อเสนอพร้อมเอกสารประกอบตามรายการตรวจสอบ (Checklist)
  • ตรวจสอบความครบถ้วนและคุณสมบัติ (Administrative & Eligibility Check)
  • กลั่นกรองและจัดลำดับความสำคัญเบื้องต้น (Step 1 Screening & Priority)
  • ประเมินคุณภาพข้อเสนอ (Step 2 Merit Review)
  • สรุปผลเชิง Portfolio โดยคณะอนุกรรมการ (Step 3 Portfolio Decision)
  • แจ้งผลการพิจารณา (อนุมัติ / อนุมัติมีเงื่อนไข / ให้ปรับปรุง / ไม่อนุมัติ)
  • จัดทำคำรับรองฯ กับหน่วยรับงบประมาณ
  • การติดตามและประเมินผล (M&E)

การติดตามและประเมินผล

การติดตามและประเมินผลของกองทุนแบ่งเป็น 3 ระดับตามกรอบตัวชี้วัด โดยข้อมูลในแต่ละระดับเชื่อมโยงและส่งผลซึ่งกันและกัน

ระดับแผน (Plan-level Monitoring)

ติดตามตัวชี้วัด Plan KPI ทั้ง 18 ตัว (P1-1 ถึง P5-4) จากโครงการที่ได้รับทุนภายใต้แผนงาน P1–P5

ระดับกองทุน (Fund-level Monitoring)

รวบรวมข้อมูลจาก Plan KPI ของหลายโครงการเพื่อประมวลผลเป็น Fund KPI 6 ตัว (FK-1 ถึง FK-6) และรายงานสถานะภาพรวมของกองทุนต่อคณะกรรมการบริหารกองทุน สำนักงบประมาณ และหน่วยงานกำกับ ความถี่รายงานเป็นรายปี

ระดับชาติ (National-level Monitoring)

สะท้อนการบรรลุ Super KPI 3 ประการ รายงานต่อ สนอว. และคณะรัฐมนตรี ความถี่รายงานเป็นรายปีและรายทุก 3 ปี

การให้เงินกู้ยืมดอกเบี้ยต่ำแก่สถาบันอุดมศึกษา

(อยู่ระหว่างดำเนินการ)
  • ระเบียบคณะกรรมการบริหารกองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษาว่าด้วยการให้เงินกู้ยืมดอกเบี้ยต่ำแก่สถาบันอุดมศึกษา พ.ศ. 2569
  • คู่มือการให้เงินกู้ยืมดอกเบี้ยต่ำแก่สถาบันอุดมศึกษา
  • แบบฟอร์ม
ผู้ช่วยกองทุน beta
ถามข้อมูลกองทุนได้เลย